აჭარა 2027 წლის ბიუჯეტის პროექტში სახელმწიფო ქონების გაყიდვიდან 80 000 000 ₾ შემოსავალს გეგმავს. აჭარის უმაღლესი საბჭო ბიუჯეტის განხილვის შესახებ 4 ნოემბრის განცხადებაში ამ თანხას „არაფინანსური აქტივების კლების“ მუხლში უთითებს, რაც მიწის ნაკვეთების, შენობებისა და სხვა სახელმწიფო ქონების გაყიდვიდან მიღებულ შემოსავლებს გულისხმობს. დაახლოებით 1,03 მილიარდი ლარის საერთო შემოსავლის ფონზე ეს მნიშვნელოვანი მუხლია. თანხა მიმდინარე საბიუჯეტო პროცესის ფარგლებში დაგეგმილი მაჩვენებელია.
უძრავი ქონების ინვესტორებისთვის მნიშვნელოვანია, როგორ განხორციელდება გეგმა: რომელი მიწის ნაკვეთები და შენობები გამოვა გასაყიდად, რა პირობებით გამოჩნდება ისინი ბაზარზე და რა პროექტები შეიქმნება მათ საფუძველზე, შესაბამისი ადგილების განვითარებას განსაზღვრავს.
დიდი სხვაობა გეგმასა და შემოსავლებს შორის
როგორც ეკონომიკური პორტალი BM.ge საბიუჯეტო მონაცემებზე დაყრდნობით იუწყება, 2025 წელს აჭარამ ქონების გაყიდვიდან დაახლოებით 6 960 000 ₾ მიიღო. თავდაპირველი გეგმა 115 000 000 ₾ იყო, თებერვალში კი ის 180 220 000 ₾-მდე გაიზარდა. ამ გაზრდილ გეგმასთან შედარებით მიღებულმა შემოსავალმა მხოლოდ 3,9 % შეადგინა. შედარება კონკრეტულად თებერვლის გეგმას ეხება და არა საბოლოოდ დაზუსტებულ წლიურ გეგმას.
2024 წლისთვის BM.ge დაახლოებით 22 840 000 ₾ შემოსავალს ასახელებს. უკვე დაკორექტირდა 2026 წლის მოლოდინიც: ოქტომბერში დაგეგმილი მაჩვენებელი 155 000 000 ₾-დან 113 000 000 ₾-მდე შემცირდა. შესაბამისად, 2027 წლის პროექტში გაყიდვებიდან მოსალოდნელი შემოსავლები კიდევ უფრო დაბალ დონეზეა განსაზღვრული.
BM.ge-ის ცნობით, ბიუჯეტის პროექტის განმარტებით ბარათში არ არის ჩამოთვლილი კონკრეტული ობიექტები, რომლებმაც მომავალ წელს შემოსავალი უნდა მოიტანოს. ამიტომ გასაყიდი ქონების ჩამონათვალის შედგენა მნიშვნელოვან მომდევნო ნაბიჯად რჩება.
ბევრი აუქციონი მონაწილეების გარეშე დარჩა
სურათს ავსებს „საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს“ 2026 წლის 9 სექტემბრის კვლევა. ორგანიზაციამ შეისწავლა უძრავი ქონების 69 ელექტრონული აუქციონი, რომლებიც აჭარის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ 2025 წლის დასაწყისიდან კვლევის ჩატარების მომენტამდე გამოაცხადა. მათგან 54 მონაწილეების არარსებობის გამო არ შედგა.
15 დასრულებული აუქციონიდან რვაში მხოლოდ თითო დაინტერესებული პირი მონაწილეობდა. ორგანიზაციის ცნობით, ეს ობიექტები საწყის ფასზე მხოლოდ ერთი საბიჯო თანხით მეტ ფასად გაიყიდა. ორგანიზაცია ასევე აცხადებს, რომ ზოგიერთი მყიდველის კავშირები მმართველი პარტიის, „ქართული ოცნების“, შემომწირველებთან იკვეთება.
შედეგები აჩვენებს, რამდენად განსხვავებულია ინტერესი ცალკეული სახელმწიფო უძრავი ქონების მიმართ. მხოლოდ არშემდგარი აუქციონების რაოდენობით ვერ აიხსნება, რატომ დარჩა ზოგიერთი შეთავაზება მსურველის გარეშე.
რას ნიშნავს ეს მყიდველებისა და ინვესტორებისთვის?
მიწის ინვესტორებისთვის სახელმწიფო ქონების გაყიდვა განვითარებისათვის განკუთვნილი ნაკვეთების შეძენის ერთ-ერთი შესაძლო გზაა. ჩვენი აზრით, განსაკუთრებულ ყურადღებას კონკრეტული ობიექტი და მისი გამოყენების პერსპექტივა იმსახურებს: მდებარეობა, ინფრასტრუქტურითა და კომუნიკაციებით უზრუნველყოფა, დასაშვები განაშენიანება და შესაძლო საინვესტიციო ვალდებულებები განსაზღვრავს, რომელი პროექტი იქნება ამ ნაკვეთზე ეკონომიკურად გამართლებული.
ბინის მყიდველებისთვის განსაკუთრებით საინტერესოა, რა შენდება მათ მიერ შერჩეული ადგილის მიმდებარედ. ტერიტორიის ახლებურმა გამოყენებამ შეიძლება დამატებითი მომსახურებები, სამუშაო ადგილები და ინფრასტრუქტურა მოიტანოს. გადამწყვეტია, როგორ ერწყმის კონკრეტული მიწის ნაკვეთი უბნის განვითარებას რეალურად.
უფრო ფართო ჩარჩოდ კვლავ საჯარო ინვესტიციების დაგეგმვა რჩება. ბიუჯეტის პროექტი დაახლოებით 1,06 მილიარდი ლარის ხარჯებს ითვალისწინებს. უმაღლესი საბჭოს ცნობით, ამ თანხით რეგიონის ყველა დაგეგმილი სოციალური და ინფრასტრუქტურული პროექტი უნდა დაფინანსდეს. ამგვარად, სახელმწიფო ქონების გაყიდვასთან ერთად დღის წესრიგში საჯარო მომსახურებები და რეგიონის შემდგომი განვითარებაც დგას.
ჩვენი დასკვნა
აჭარის პრივატიზაციის გეგმა ყურადღების ცენტრში აყენებს საკითხს, თუ როგორ შეიძლება სახელმწიფო ქონების საფუძველზე სიცოცხლისუნარიანი ახალი პროექტების შექმნა. წინა აუქციონების შედეგები ამისთვის კონკრეტულ მიმართულებებს გვთავაზობს: გასაყიდი ობიექტების სათანადო შერჩევამ, გასაგებმა პირობებმა და მეტმა კონკურენციამ შეიძლება დამატებითი ინვესტორები მოიზიდოს.
ჩვენ ამაში რეგიონის განვითარების მომდევნო ეტაპის შესაძლებლობას ვხედავთ. როდესაც საჯარო ინფრასტრუქტურა და კარგად დაგეგმილი კერძო პროექტები ურთიერთკავშირში ვითარდება, იქმნება უფრო მიმზიდველი საცხოვრებელი ადგილები და ახალი ეკონომიკური შესაძლებლობები. სწორედ ეს ურთიერთქმედება აძლიერებს გრძელვადიან პერსპექტივაში აჭარას, როგორც უძრავი ქონების ბაზარს, და ღირებულების ზრდისთვის მყარ საფუძველს ქმნის.
